De CPP-Wijzer helpt zorgorganisaties om bewust te kiezen hoe zij patiënten en naasten betrekken. Niet de methode staat centraal, maar het doel: wat wil je bereiken, wie heb je daarvoor nodig en hoeveel invloed krijgen patiënten en naasten?
De zes componenten van de CPP-Wijzer
1. Niveau
Op welk niveau speelt het vraagstuk?
Collectieve patiëntenparticipatie kan bijvoorbeeld plaatsvinden bij internationaal onderzoek, landelijke richtlijnontwikkeling, regionale samenwerking, binnen een zorgorganisatie of afdeling, of rondom een specifieke aandoening of patiëntengroep.
2. Thema
Waarbij wil je patiënten betrekken?
Denk bijvoorbeeld aan digitale zorg, duurzaamheid, eigen regie, informatie en communicatie, kwaliteit van leven, leefstijl en preventie, uitkomstmaten en zorgevaluatie.
3. Doel
Wat wil je met de participatie bereiken?
De CPP-Wijzer onderscheidt vijf doelen:
- identificatie van behoeften, problemen of kansen;
- inventarisatie van bestaande kennis en ervaringen;
- ontwikkeling van oplossingen, processen of middelen;
- (de)implementatie van veranderingen;
- evaluatie van resultaten.
Een helder doel helpt om vervolgens passende keuzes te maken voor de participatievorm, het patiëntprofiel en de methode.
4. Participatievormen
Welke invloed krijgen patiënten?
Niet iedere situatie vraagt om dezelfde mate van invloed. Belangrijk is dat vooraf duidelijk is welke rol patiënten hebben en wat er met hun inbreng gebeurt. Dat kan variëren van informeren en raadplegen tot adviseren, coproduceren, meebeslissen en zelfbeheer.
5. Patiëntprofielen
Wie wil je erbij betrekken?
De CPP-Wijzer maakt onderscheid tussen mensen met ervaringskennis en mensen met ervaringsdeskundigheid. Ook naasten en patiëntvertegenwoordigers kunnen een belangrijke rol hebben.
Welke persoon of groep het meest passend is, hangt af van het doel. Daarnaast is het belangrijk om te kijken welke perspectieven ontbreken. Een participatiegroep moet niet alleen bestaan uit de mensen die gemakkelijk te bereiken zijn.
6. Methoden
Hoe wil je de ervaringen, kennis en perspectieven ophalen of de samenwerking vormgeven?
Er zijn veel mogelijkheden. Denk aan interviews, focusgroepen, storytelling, patiëntenreizen, photovoice, vragenlijsten, PREM/PEM, spiegelgesprekken, patiëntenpanels, design thinking, experience-based co-design of deelname van patiënten aan een projectteam.
De bovenstaande zes componenten worden in deze nieuwste versie van de CPP-Wijzer verder uitgewerkt. Elk item is voorzien van links naar specifieke voorbeelden en/of publicaties over het onderwerp.
Ga aan de slag met deze CPP-Wijzer!
De CPP-Wijzer is bedoeld als praktisch gespreksinstrument voor verbeterprojecten, beleid en de implementatie van waardegedreven zorg.
Gebruik de zes componenten om samen met patiënten, naasten en professionals te bepalen wat in jouw situatie nodig is. De Wijzer geeft richting en helpt om keuzes expliciet te maken. Het gesprek met de mensen om wie het gaat blijft daarbij het uitgangspunt. Zo maken we de stap van patiënten betrekken naar samen verbeteren.