Ik was blij toen het nieuwe kabinet de ambitie uitsprak om te bouwen aan de gezondste generatie ooit. In het coalitieakkoord staat het ook mooi en helder omschreven: gezondheid begint niet in het ziekenhuis, maar in het dagelijks leven; thuis, op school, op het werk en in de buurt. Ben ik het helemaal mee eens.
Vervolgens lees ik een brief van VWS, neem ik de Rijksbegroting door en kijk ik naar de Troonrede. En dan gaat het alleen nog maar over het behandelen van ziekte. In de Troonrede wordt ‘preventie’ ook nog genoemd, overigens samen in een zin waarin merkwaardig genoeg ook fraudebestrijding voorkomt. Maar dus niets over dat gezondheid thuis al begint met een gezonde leefomgeving en dat het ook belangrijk is om hier op school aan te werken.
Ik heb vervolgens alle afzonderlijke begrotingen van de diverse ministeries doorgenomen. En dan lees ik dat er bij VWS juist minder geld gaat naar preventie, gezondheidsbescherming en -bevordering en dat de uitgaven voor genezing ongeveer gelijk blijven. Met zo’n beleid kom je op z’n best uit bij een zo goed mogelijk met passende zorg behandelde generatie. Waar overigens ook vol op wordt ingezet, wat op zich natuurlijk prima is.
De overheid spreekt ook van ‘gezondheid in alle beleid’, een hele mooie term voor het streven naar een veilige woonomgeving; met veel groen, speelveldjes etc. maar ik zie daar in de Rijksbegroting helaas maar weinig van terug.
Definitie passende zorg
Daarnaast heb ik ook wat aarzelingen om gezondheidsbescherming en -bevordering onderdeel te laten uitmaken van passende zorg. De mensen die bezig zijn met passende zorg, denk bijvoorbeeld aan de Doendenkers van Linnean, hebben immers al moeite genoeg om waardegedreven zorg in te voeren, omdat er nu eenmaal ook geld op de plank moet komen in de gezondheidszorg. Die druk op productie draaien én passende zorg leveren maakt het heel ingewikkeld. Als je dan ook nog moet gaan zorgen voor gezondheidsbescherming en -bevordering, dan wordt de uitdaging wel heel groot.
Plezierig kunnen werken
Een belangrijke stap die de gezondheidszorg, die ten slotte staat voor kwaliteit van leven en passende zorg, wel zelf kan zetten is ervoor zorgen dat zij geen schade meer toebrengt aan de leefomgeving. Dat kan onder meer door in te zetten op groene zorg en het verlagen van de CO2-uitstoot. Maar er is echt meer nodig. Bijvoorbeeld een plek creëren die plezierig is om in te werken en zo bijdragen aan het bevorderen en beschermen van de gezondheid. We kunnen in dat opzicht misschien wel een voorbeeld nemen aan Silicon Valley, los wat je verder van de activiteiten daar mag vinden. Hier beschikken werknemers standaard over lichte en ruime werkplekken en plenty ontspanningsmogelijkheden. Zo creëer je een prettig en gezond werkklimaat, iets dat ook weer doorwerkt in het welbevinden van de patiënt.
Linnean stopt
Tot slot nog dit: vanaf het prille begin in 2017 ben ik betrokken geweest bij Linnean en sinds 2023 lid van de Raad van Advies. We wisten dat Linnean ooit zou stoppen, maar dat dat al eind 2026 zal gaan gebeuren is echt veel te vroeg. Er is in al die jaren ongelofelijk goed werk verricht door heel veel betrokken mensen maar we zijn er nog lang niet. Ik hoop dan ook heel erg dat er nog kansen komen om het opgebouwde Linnean-erfgoed te bewaren en dat we de komende jaren door kunnen gaan met tenminste een deel van het netwerk.